Prezentowane na wystawie dzieła Dominique Chapuis, Jerzego Grochockiego, Janusza Kapusty, Michała Misiaka, Leszka Oprządka, Wernera Windischa oraz Olgi Ząbroń budują świat subtelnych napięć. Wchodząc w przestrzeń NO art space kalibrujemy swój wzrok, by dojrzeć więcej „w pustce”. Ukazują się ciepłe i chłodne odcienie bieli, błysk i chropowatość formy, różnorodne faktury i poziomy przestrzenności. Charakter obiektów prowadzi w kierunku czystości, wręcz sterylności formy, jak w przypadku pracy Dominique Chapuis, lub w przeciwną stronę - chropowatości, gwałtowności formy (obiekt Windischa). Charakterystyczna dla Chapuis linearność kompozycji, powstających w medytatywnym procesie nakładania kolejnych pasków z papieru, tworzy wrażenie zapisu czasu w obrazie. Werner Windisch, artysta pochodzący z Niemiec, stworzył pracę specjalnie na tę wystawę. Jak sam wspomina „Wcześniej błyszczące, nieskazitelne obrazy w monochromatycznej manierze ustępują miejsca niemal archaicznej dynamice powierzchni. Jej masywność i naturalność wchodzi w dialog z rzeźbą Leszka Oprządka. Ta, powstała z masy papierowej organiczna, pnąca się w górę ażurowa konstrukcja swą ekspresją manifestuje moc bieli. Prześwity, rozluźnienia i zagęszczenia formy charakteryzują także pracę Michała Misiaka. Architektoniczna logika kontrastuje tutaj z nieregularnością formy, lekko chaotycznym kształtem obiektu. Napięcie to przywodzi na myśl dysonans pomiędzy złożonością i nieprzewidywalnością otaczającej rzeczywistości oraz przeczuciem istnienia nadrzędnego ładu. Układy białych przecinających się, interferujących linii prostych tworzą jakby model nieskończoności. Praca Jerzego Grochockiego „białe słowa cienia nie dają” jest kwadratową kompozycją podzieloną na cztery kwadratowe obszary. Geometryczność i klarowność podziału wzmagają zawarty w pracy niepokój spowodowany nachyleniami poszczególnych płaszczyzn kompozycji. Grochocki jest artystą pracującym według systemu zarówno w obrębie kształtu, przestrzeni jak i barwy. Artysta operuje pojęciami takimi jak płaszczyzna, kwadrat, linia i punkt, pojęciami przestrzeni: skupioną, złożoną, łamaną i ciągłą oraz czterema pojęciami barwy: czarnej, złotej, srebrnej i białej. Na wystawie prezentujemy biały obiekt, tak charakterystyczny dla matematyczno-geometrycznej aktywności twórczej Jerzego Grochockiego. Janusz Kapusta w swojej artystyczno-badawczej postawie znany jest jako wynalazca jedenastościennej bryły geometrycznej, nazwanej przez siebie K-dron, W swoich badaniach połączył złoty i srebrny podział w jednej geometrycznej konstrukcji. Artysta poszukując uniwersalnego kształtu mierzy się z kwestią wizualizacji nieskończoności. Jego praca to wyjątek w restrykcyjnej zasadzie konstruowania wystawy wyłącznie przy użyciu bieli. Kapusta wpisał swój przestrzenny biały model w okrąg rysowany ołówkiem. Moja praca zbudowana jest na zasadzie zwielokrotnionego modułu zbliżonego do kwadratu. Masywna, rozwibrowana bryła rozwija się w formie tekstylnej, ażurowej struktury. Każde ”oczko”, prześwit, nawiązuje do postaci wyjściowej, jednak pojawiające się „powtórzenia” są tylko sygnałem pierwotnej matrycy, każda ma nieidealny, lekko odmienny charakter. Mimo że prezentowane na wystawie prace są tak różne, ich wizualność i przesłanie mogą stanowić potwierdzenie słów Kazimierza Malewicza na temat koncepcji nieskończoności. Biel jest więc nie tylko kategorią estetyczną, ale generatorem głębokich treści intelektualnych i duchowych.

Olga Ząbroń

1. John Gage „Kolor i znaczenie”, wyd. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010 s. 246.

2. Stanisław Popek „Barwy i psychika”, wyd. UMCS, 2012, s. 240

tekst kuratorski: Olga Ząbroń

zdjęcia wystawy / wernisażu; Marek Błażucki / love IDAA