Krzysztof Tomalski — Stan nieważkości
04.10-19.10.2024 / Muzeum Narodowe im. Andreja Szeptyckiego we Lwowie
Krzysztof Tomalski / wystawa "Stan nieważkości"
Wystawa została zorganizowana w ramach XI edycji polsko-ukraińskiego projektu artystycznego ,,Indeks imienia Mariusza Kazany".
kuratorka wystawy: Barbara Kazana
identyfikacja w przestrzeni miejskiej / projekt katalogu: Marlena Biczak
Tytuł wystawy nawiązuje do ostatniego cyklu grafik z 2024 roku, choć wystawa gromadzi kilka innych serii tworzonych po 2020 roku. Podejmowałem w tym czasie różne tematy ale najczęściej powraca wyobrażenie życia (istnienia) jako nie do końca kontrolowanego dryfowania między przeszkodami obowiązków lub przypadków; między uczuciami przyjemności a spełnianiem niechcianych powinności; od marzeń do rozczarowań. Taki niby dryfo-lot ze snów lub surrealistycznych konstruktów, pewien rodzaj nadludzkiej inicjacji. Rozpręża i ujmuje, budzi nadzieje, przywołując pierwotne zasady i cele egzystencji; odczuwanie, zaciekawienie i wyobrażanie, a w nim logiczne i intuicyjne próby zrozumienia mechanizmów i zasad znanego nam konstruktu istnienia, który działa tak fenomenalnie, a przede wszystkim poddaje się prawom logicznych i metaforycznych wyobrażeń, niesłabnących zadziwień. W jakimś stopniu zaspokaja filozoficznie. „W rozmyślaniach o sensie, porządku i początku nie tylko tajemnice fizyczne i materialne intrygują, nie te tylko, które skupia malownicze hasło Big Bang, jako naukowa alternatywa dla metafizycznego Genesis, przynajmniej jego pierwszych czterech dni stwarzania (Księga Rodzaju). Również wszelkie koncepcje mitologiczne i kosmogonie kultur. Nie tylko chaos, Babel, wiszące ogrody Semiramidy, a dziś wojny światów (Wellsa), myśląca Solaris, koncepcje wieloświatów, choć wszystkie inicjują jakieś równoległe wizje zaistnienia, logikę naszego trwania. Takie swoiste Initium może również, w węższym ale istotniejszym dla nas wymiarze, dotyczyć tajemnic powstawania materii ożywionej w majestacie homeostazy – mechanizmu trwania i kategorycznego imperatywu przetrwania, jako decydującego o rozwoju wszelkiego biologicznego życia, organizmów, ciał unerwionych, inteligentnych: fenomenu odczuwania, myślenia, konstruowania idei, gdzie zaistniała inicjacja umysłu; uczuć, świadomości, potem zespołów zachowań społecznych i potężnych kultur, jako alternatywa dla boskiego tchnienia w szóstym dniu stwarzania.
We wszystkich tych koncepcjach było i zawsze będzie miejsce na sztukę ze szczególnym imperatywem opisywania i tłumaczenia świata niepojmowanego. Czerpię zatem tyle samo z tajemnic rozwijającej się nauki i technologii, ile z metafizycznych koncepcji dawnego świata, utrwalonych w archetypach, mitach, religiach, filozofiach. To mnie pociąga i wiele tłumaczy, w dodatku koi, dodaje godności, poczucia sensu wypowiedzi. Tocząc swoisty dialog światopoglądowy sam z sobą, próbuję jakoś intuicyjnie docierać do uniwersalnych kwestii.” [1] Tak mi się zdaje, taki jest cel…
Krzysztof Tomalski
[1] Zapiski własne, z tzw. Dziennika (13, 17 października 2019)
Organizatorzy ,,Indeksu imienia Mariusza Kazany” w Polsce i Ukrainie: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, Lwowska Narodowa Akademia Sztuki, Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie, Fundacja imienia Mariusza Kazany
zdjęcia wernisażu: Witalij Hrabar